۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ - یک مطالعه کشوری که در نشست سالانه انجمن مطالعه دیابت اروپا (EASD) در میلان ایتالیا ارائه شد، نشان داد که افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ (T2D) در معرض خطر بالاتر ابتلا به سرطان هستند. میزان بروز سرطان در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ نسبت به افراد غیرمبتلا در ۲۵ سال گذشته افزایش بیشتری داشته است که عمدتاً ناشی از سرطانهای مرتبط با چاقی است.
این مطالعه که بر اساس دادههای کل جمعیت بزرگسال دانمارک انجام شده، نشان داد که در آخرین دوره (۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲)، میزان کلی بروز سرطان در مردان مبتلا به دیابت نوع ۲ حدود ۱۲ درصد و در زنان مبتلا به دیابت نوع ۲ حدود ۲۲ درصد بیشتر از افراد غیرمبتلا بوده است. این تفاوتها در دوره ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۹ بهترتیب ۹ درصد و ۱۵ درصد بود.
دکتر «تینه لوربرگ» از مرکز دیابت استنو در بیمارستان دانشگاه آروس در دانمارک که مدیریت این تحقیق را بر عهده داشت، اظهار داشت: «یافتههای ما بر افزایش بار بیماریهای سرطانی در میان افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ تأکید میکند و ضرورت اولویتبندی پیشگیری از سرطان و تشخیص زودهنگام را به عنوان بخشی از مراقبتهای طولانیمدت دیابت برجسته میسازد.»
وی افزود: «این موضوع بهویژه برای سرطانهای رایج مرتبط با چاقی، مانند سرطان کولورکتال (روده بزرگ) و سرطان پستان پس از یائسگی که برنامههای غربالگری آنها در بسیاری از کشورها وجود دارد، اهمیت حیاتی دارد. ما باید اطمینان حاصل کنیم که افراد مبتلا به دیابت با تشویق به مشارکت بیشتر در این برنامهها، بهطور کامل از این پروتکلهای مستقر بهرهمند میشوند.»
سرطان یکی از بیماری های اصلی مرتبط با دیابت نوع ۲ است. قرار گرفتن طولانیمدت در معرض قند خون بالا و سطح انسولین، و همچنین مقاومت به انسولین و التهاب مزمن، میتواند در ایجاد سرطان نقش داشته باشد.
در دهه گذشته، سرطان به عامل اصلی مرگومیر در میان افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ در دانمارک و سایر کشورهای با درآمد بالا تبدیل شده است. ازاینرو، درک چگونگی تغییر میزان بروز انواع مختلف سرطان در طول زمان حائز اهمیت است. با این حال، دادههای سطح جمعیت در مورد روند تغییرات طولانیمدت بروز سرطان در افراد مبتلا و غیرمبتلا به دیابت نوع ۲ بسیار اندک است.
در این مطالعه، پژوهشگران از دادههای ثبتهای ملی سلامت استفاده کردند تا میزان وقوع سرطانهای جدید (مرتبط با چاقی و غیرمرتبط با چاقی) را میان بزرگسالان (۱۸ سال و بالاتر) مبتلا و غیرمبتلا به دیابت نوع ۲ در دانمارک بین سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۲ مقایسه کنند.
شرکتکنندگان تا زمانی که تشخیص دیابت نوع ۲ برای آنها ثبت نمیشد، در گروه بدون دیابت قرار گرفتند و پس از آن در گروه مبتلا به دیابت طبقهبندی شدند. دوره پیگیری از زمان رسیدن به سن ۱۸ سالگی، مهاجرت به دانمارک یا رسیدن به تاریخ ۱ ژانویه ۱۹۹۶ (هر کدام که دیرتر بود) آغاز شد و تا زمان تشخیص سرطان، مهاجرت، مرگ یا رسیدن به ۳۱ دسامبر ۲۰۲۲ ادامه یافت.
بروز بالاتر بهویژه در سرطانهای مرتبط با چاقی مشهود است
در طول ۲۷ سال پیگیری، ۷۵۵۴۰ مورد سرطانِ نخستین در میان افراد مبتلا به دیابت و ۶۳۵۳۲۳ مورد در میان افراد غیرمبتلا به دیابت شناسایی شد.
میزان بالاتر بروز سرطان در افراد مبتلا به دیابت، بهویژه در سرطانهای مرتبط با چاقی مشهود بود؛ بهطوری که میزان بروز این سرطانها در سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲، در مردان ۴۵ درصد و در زنان ۳۰ درصد بیشتر از افراد غیرمبتلا بود. این تفاوتها در دوره ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۹ بهترتیب ۳۴ درصد و ۲۳ درصد بود.
با این حال، الگوها برحسب جنسیت و نوع سرطان تفاوتهای قابلتوجهی داشت.
در میان رایجترین سرطانهای مرتبط با چاقی، سرطان پستان پس از یائسگی (رایجترین سرطان در زنان) در سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲، میزان بروز ۸ درصد بالاتر در زنان مبتلا به دیابت داشت. بههمین ترتیب، سرطان کولورکتال (روده بزرگ) که سومین سرطان رایج در هر دو جنس است، در سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲ دارای میزان بروز ۱۷ درصد بالاتر در مردان و ۱۴ درصد بالاتر در زنان مبتلا به دیابت بود.
الگوها در سرطانهای رایج غیرمرتبط با چاقی نیز متفاوت بود. برای مثال، سرطان پروستات (رایجترین سرطان در مردان) در سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲، میزان بروز آن در مردان مبتلا به دیابت ۱۹ درصد کمتر از افراد غیرمبتلا بود.
در مقابل، سرطان ریه (دومین سرطان رایج در هر دو جنس) در این دوره، دارای میزان بروز ۲۳ درصد بالاتر در مردان و ۲۵ درصد بالاتر در زنان مبتلا به دیابت بود. این تفاوت بهویژه در زنان مشهود بود: میزان بروز در سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۹ در افراد مبتلا به دیابت ۱۲ درصد کمتر از افراد غیرمبتلا بود، اما در سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲ به ۲۵ درصد بالاتر افزایش یافت.
دکتر لوربرگ، گفت: «این یافتهها از شناسایی بیشتر سرطان بهعنوان یکی از عوارض اصلی و طولانیمدت دیابت نوع ۲ حمایت میکنند. پیشگیری از بیماریهای قلبیعروقی و کلیوی همچنان اولویت اصلی در مراقبتهای دیابت است، اما با بهبود نتایج این عوارض، سرطان ممکن است بهعنوان بخشی از مراقبتهای طولانیمدت از بیماران دیابتی، توجه بیشتری را طلب کند.»
او افزود: «نتایج ما بر اهمیت در نظر گرفتن پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان، در کنار سایر جنبههای مستقر در مراقبت از دیابت، بهویژه برای سرطانهای رایجی مانند سرطان کولورکتال، ریه و پستان تأکید دارد.»
پژوهشگران خاطرنشان کردند که هدف این مطالعه توصیف تفاوتها در میزان بروز سرطان میان افراد مبتلا و غیرمبتلا به دیابت بوده است، نه تعیین اینکه آیا خودِ دیابت عامل ایجاد این تفاوتهاست یا خیر. ارزیابی عواملی که ممکن است در تفاوتها و تغییرات مشاهدهشده نقش داشته باشند (مانند وزن بدن، مصرف دخانیات، الکل و فعالیت بدنی) خارج از محدوده این مطالعه بوده است.
آنها همچنین یادآور شدند که طبقهبندی یک سرطان بهعنوان «مرتبط با چاقی»، بازتابدهنده یک ارتباط علمی مستقر در سطح جمعیت است و به این معنا نیست که چاقی بهتنهایی عامل تفاوتهای مشاهدهشده در میزان بروز سرطان میان افراد مبتلا و غیرمبتلا به دیابت است.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-09-cancer-incidence-higher-people-diabetes.html